Plan familias 0·12

(sin título)

Zein da fetuaren egoera enbrioi aurreko aldiaren amaieran?

Haurdunaldiaren hirugarren astean enbrioiak digestio sistemaren, nerbio sistema zentralaren eta hezurduraren hainbat egitura ditu. Hirugarren aste honen amaieran enbrioiak plazentarekin bat eginda egoten da, zilbor-hestea izango denaren bidez.

(sin título)

Zer ikusten du emaginak baginako ukimenarekin?

Haurdun dagoen emakumean baginako ukimena prozedura diagnostikoa da, eta maiz egiten da erditzeak hasieran duen bilakaera egiaztatzeko eta horren aurrerapena baloratzeko. Haurdunaldiaren jarraipenean ere egin daiteke. Baginako esplorazioan normalean emaku...mea ahoz gora etzanda egoten da, hankak tolestuta eta bereizita (posizio ginekologikoan) izaten ditu eta ipurdi-masailak gainazalean ondo jarrita; aldez aurretik emakumearen baimena eskatuko da esplorazioa egiteko eta laguntza eskatuko zaio. Behar izanez gero, erlaxatzen irakatsiko zaio, baginako ukimenak molestia sortzen du gehiago edo gutxiago, haurdun dagoena tenkatu egiten delako eta ipurdi-masailak eta aluaren inguruko pelbis-zoruko giharrak uzkurtu uzkurtu egiten dituelako. Garrantzitsua da perineko giharrak lasai uztea. Normalean, baginako ukimenek ez dute horrenbesteko molestiarik sortzen erditzea aurrera doan heinean, umetokiko lepoa kanpoaldera hurbilduz joaten baita eta hobeto sartzen da. Esplorazio-proba honetan, emakumeak artatzen duen profesionalak, oro har emaginak, emakumearen baginan sartzen ditu hatz erakuslea eta bihotza, ukimenaren bidez umetokiko lepoaren posizioari, konsistentziari, luzerari eta dilatazioari buruzko informazioa lortzeko, baita fetuaren buruaren posizioaren berri izateko ere, jaioberria zefalikan dagoenean, baina beste era batean dagoen jakiteko ere balioko luke. Profesionalari ematen dion informazioa subjektiboa da, hau da, teknika horren zehaztasuna mugatua geratzen da, beti profesional berak gauzatzen ez badu.

(sin título)

Haurdunaldian iodo-osagarriak hartzea beharrezkoa al da?

Azken urteetan haurdunaldian eta edoskitzaroan iodo-osagarriak hartzea orokortu bada ere, ez dago neurri horren onura frogatzen duen azterlan argigarririk. Haurdunaldian iodoa duen osagarri farmakologikoa beharko litzateke soilik iodo urritasun larria dag...oen eremuetan, haien jateko ohituren ondorioz behar adina iodo hartzen ez duten emakumeetan edo etapa hauetan disfuntzio tiroidea garatzeko arriskua duten horietan.

(sin título)

Zein da haurdunaldian, erditze ondoren eta jaioberriaren sepsian infekzioen zergatirik ohikoena?

Streptococcus agalactiae, B talde estreptokokoa (EGB), emakume osasuntsu askoren uzkian eta baginan ohikoa den bakterio bat, izan daiteke infekzioaren zergatia.

(sin título)

Zein dira haurdunaldiko aldaketa fisikoak eta psikologikoak

Haurdunaldia eta amatasuna normaltasunetik bizitzea merezi duten bizi-esperientziak dira. Oro har, haurdunaldia modu positiboan bizi izaten da, bai zuk, bai bikotekideak edota familiak. Haurdun daudenek esperientziaz gozatzen dute, eta beren gorputzean ge...rtatzen diren aldaketak beren gain hartzen dituzte, prozesuaren zati bat bezala. Aldaketa fisikoekin batera, haurdunaldiak aldaketa emozionalak ere eragiten ditu. Hauek dira ohikoenak:
- Poztasun eta baikortasun sentimenduak haurdunaldiagatik.
- Sentimendu anbibalenteak (desioa eta arbuioa, poza eta tristura...)
- Umore aldaketa ustekabeak.
- Zaurgarritasun eta segurtasun-ez sentsazioa.
- Haurraren ongizatearekiko kezka.

(sin título)

Normala al da haurdunaldian erraz negar egitea, antsietate sintomak izatea eta batzuetan triste sentitzea?

Hormonak asaldatzean ohi baino negar gehiago egin daiteke. Haurdunaldian (edo aurretiazko esperientziak edo patologiak tarteko) zure beldurrak areagotzen dituzten egoerak gertatzen badira, segurtasun falta sentitzen baduzu eta umore aldaketak izaten badit...uzu, beharrezkoa izango da zure bikotekidearen edota inguruaren laguntza emozionala. Tristura edo antsietate sentimenduek zure eguneroko bizitzari eragiten badiote, beharrezkoa da zure emaginari edo beste profesional bati laguntza eskatzea.

(sin título)

Zergatik da hain garrantzitsua ama eta haurra jaio ondorengo ordubetean ez molestatzea?

Jaiotzaren ondoren, haurtxoak oso egoera berezian daude, esna egoten dira, inguruan gertatzen denari adi, begiak zabal-zabalik, usaimen oso handiarekin eta erreflexu aktibo dituztela. Komenigarria da une honek duen garrantzia jakitea, bi ordu baino ez bai...titu irauten, unea guztiz bizitzeko eta ez oztopatzeko eta trabatzeko (bisitak eten dezakete une hori). Haurrak eta amak elkarri begiratu, ukitu eta usaintzen duten lehen kontaktu hori esperientzia ahaztezina da. Zu eta zure haurtxoa azala azalarekin kontaktuak egongo zarete emaginak artatuta eta lehenengo hartualdian lagunduko dizu, bularra eman nahi badiozu.  Haurrari bularra eman nahi ez dioten emakumeek ere azala azalarekin kontaktu honen gainerako onurak izan behar dituzte.

(sin título)

Haurdunaldian idorreria nola prebenitu edo arindu daiteke?

Haurdunaldiko hormonen aldaketek elikagaien pasabidea moteltzen dute hesteetako traktuaren bidez. Progesteronak, haurdunaldiko hormonak, urdail- eta heste-mugikortasuna gutxitzen du. Burdina duten gehigarriek eta umetokiaren presioak hesteetan, bereziki h...aurdunaldiaren amaieran, idorreria eragin edo larriagotu dezakete. Prebenitzeko edo saihesteko, bereziki aurrekariak daudenean, gomendagarria da:
- Zuntz ugari duen dieta: barazkiak, zerealak eta fruta egunero.
- Behar adina likido hartze.
- Ariketa fisiko moderatua egitea.
- Sabel-husteetan erregulartasuna lortzen saiatzea.
- Idorreria agertzen bada, zure medikuari galde diezaiokezu bolumena handitzen duten laxanteei buruz (agar, plantago ovata haziak edo zelulosaren eratorritakoak, adibidez). Laxante horiek urarekin hartu behar dira, hesteetan xurgatu eta gorozkiak biguntzen baitituzte.

(sin título)

Nola zaindu haurdunaldia baino lehen?

Haurdun geratu aurreko kontsultan informazioa eta aholkularitza lortuko dituzu, fetuari edo zuri eragin diezaioketen arriskuak murrizteko har ditzakezun prebentzio-neurri nagusiei buruz. Horien artean daude:
- Bizi-ohitura osasungarriak sustatzea: Bizi-oh...itura osasungarriak hobetzea (ariketa orekatua, ariketa fisiko erregularra, atseden nahikoa) eta kaltegarriak aldatzea, substantzia toxikoak (alkohola, tabakoa, beste drogak) hartzea saihestu, esaterako.
- Emakumearen osasuna kontrolatzea.
- Azido folikoaren gehigarri farmakologikoa: Fetuaren hodi neuralaren (nerbio sistema) garapenean akatsak saihesteko. Haurdunaldia hasi baino hiru hilabete lehenago hartzea gomendatzen da, lehen hiruhilekoaren amaiera arte, dieta egoki eta orekatu batekin batera.
- Iodoa hartzea, haurdunaldian eta edoskitzaroan horren beharra areagotzen delako. Amak tiroideko hormonak egiten dituela bermatzeko, eta horrela fetuan iodo gabeziarik ez egoteko, haurdunaldiaren aurreko hiru hilabeteetan, haurdunaldi osoan eta edoskitzean farmaziako prestakina hartu beharko da agian,
- Errubeolaren txertoa hartzea: Emakumea aurretik txertatua izan ez bada eta gaixotasuna pasatu ez badu, txertoa hartu behar du. Txertoaren eta haurdunaldiaren artean 3 hilabeteko tartea pasatzen uztea gomendatzen da.
- Emakumeari laguntza eta informazioa ematea eta zalantzak argitzea. Hala ere, haurdun zaudela jakiten baduzu eta ezin izan bazara haurdun geratu aurreko bisitara joan, ez kezkatu. Zure emagina/medikuarekin hitzordua eskatzea aholkatzen dizugu, haurdun zaudela jakinarazteko. Haiek adieraziko dizkizute hemendik aurrera egin beharreko urratsak.

(sin título)

Zer da aurretiko plazenta?

Aurretiko plazenta da plazenta osorik edo zati batean umetokiaren beheko aldean txertatzea. Aurretiko plazentak haurdunaldian odoluste handiak eragin ditzake, bai eta konplikazio handiagoak ere, bai amarengan bai fetuan.
Aurretiko plazenta mota desberdina...k daude:
- Alboko edo beheko plazenta: Plazentaren ertza umetokiaren beheko aldean dago, baina umetokiaren lepoaren barruko zuloraino iritsi gabe (umetoki lepoko zuloa).
- Bazterreko plazenta: Plazenta justu barneko umetoki lepoko zuloaren ertzera iristen da, baina ez du gainditzen. Zuloaren ertzean geratzen da.
- Plazenta oklusibo partziala: Plazentak umetoki lepoko zuloaren zati bat baino ez du estaltzen.
- Erabateko plazenta oklusiboa: Umetoki lepoko zuloa erabat estalita du plazentak. Umetoki lepoarekiko duen posizioaren arabera, aurretiko plazentak bagina bidezko erditzea ahalbidetuko du edo ez du ahalbidetuko. Baginako erditzerik ezin denean, zesarea bat programatuko da. Kasu horietan, jaiotzeko modu seguru bakarra da.